பஞ்சாங்கம் என்பது இந்து மரபில் காலத்தையும் செயல்களையும் ஒழுங்குபடுத்தும் ஒரு பாரம்பரிய காலக் குறிப்புக் கையேடு. “பஞ்ச” + “அங்கம்” என்ற பெயரே சொல்வதுபோல், இது திதி, வாரம், நட்சத்திரம், யோகம், கரணம் ஆகிய ஐந்து முக்கிய உறுப்புகளை அடிப்படையாகக் கொண்டது. ஒரு நாளில் சந்திரன் மற்றும் சூரியன் இடையேயான கோண நிலையிலிருந்து திதி கணிக்கப்படுகிறது; அதேபோல சந்திரன் எந்த நட்சத்திரப் பகுதியிலுள்ளது என்பதன் மூலம் நட்சத்திரம் குறிப்பிடப்படுகிறது. இந்த தகவல்கள் பூஜை, விரதம், பயணம், திருமணம் போன்ற நிகழ்வுகளுக்கான நேரத் தேர்வில் பாரம்பரியமாக பயன்படுத்தப்படுகின்றன.
தமிழ் பஞ்சாங்கத்தில் ராகு காலம், எமகண்டம், குளிகை போன்ற காலப் பகுதிகளும் முக்கியமாக பார்க்கப்படுகின்றன. பொதுவாக ராகு காலத்தில் புதிய சுபகாரியங்களைத் தொடங்குவதைத் தவிர்ப்பது வழக்கம்; அதே சமயம் கௌரி நல்ல நேரம், அபிஜித் முகூர்த்தம் போன்றவை உகந்த நேரமாகக் கருதப்படுகின்றன. பஞ்சாங்கம் “விதி” என்று சொல்லும் ஒன்று அல்ல; ஒரு நாளின் பண்பை புரிந்து கொண்டு திட்டமிட உதவும் வழிகாட்டி. அதனால் தினசரி வேலை திட்டம், ஆன்மீக பழக்கங்கள், குடும்ப நிகழ்வுகள் போன்றவற்றை ஒழுங்குபடுத்துவதில் இது பயன்படுகிறது. பழைய பஞ்சாங்கங்கள் பார்ப்பது மூலம், கடந்த கால நிகழ்வுகளின் நாள்காட்டி சூழலை—அமாவாசை/பௌர்ணமி, மாத மாற்றம், விழா நாள் மாற்றங்கள்—எப்படி இருந்தது என்று ஒப்பிட்டு அறிந்து கொள்ள முடியும்.